• Sosyal Medya
  • Sosyal Medya
  • 0216 567 29 06 - 0 533 342 49 45

Parmak Delmeden Şeker Takibi

Diyabet takibinde inanılmaz değişim

Şeker ölçüm cihazlarının tarihsel gelişimi

 

Parmaktan glukoz ölçümü yapan cihazlar 1981 yılından itibaren kullanılmaya başlanmıştır. Kandaki şekerin cihazdaki glukoz oksidaz ve glukoz dehidrogenaz  enzimleriyle reaksiyona girmesiyle şeker ölçümü yapılır. İlk kullanılmaya başladıkları dönemden günümüze gelinceye kadar cihazlarda teknolojik açıdan inanılmaz değişim yaşanmıştır. Kullanılması zor ve boyutlarından dolayı taşınması zor cihazlar artık çok pratik kullanılan ve cebe sığacak boyutlara inmiştir.

                                                                                                 

 

Bu sistemler günümüzde çok yaygın kullanılmaktadır. Şeker hastalarının evde bu cihazlarla yaptığı ölçümler hastaya sağladığı fayda kadar hekimin tedavi seyrini öğrenmesi ve tedavide kullanacağı ilaç seçimini etkilemektedir. Diyabet hastalığının takip ve tedavisindeki olumlu etkilerinden dolayı ülkemizde cihaz ve ölçüm stripleri sosyal güvenlik kurumu(SGK) tarafından geri ödeme kapsamındadır.

Ölçüm cihazlarında devrim

Dünyada son 4-5 yıldan beri kullanımı yaygınlaşan, ülkemizde ise 1-2 yıllık geçmişi olan bir yenilikten söz etmek istiyorum. Diyabetle ilgilenen hekimlerin sürekli bilimsel makalelerde okuduğu, toplantılarda dinlediği sürekli şeker ölçüm sistemleri(CGMS) diye bir yöntem vardır. Yani şekerin düzenli aralıklarla gün boyu ölçülmesi, buna şeker holter de diyebiliriz.

‘Parmak delmeden dakikada bir şeker ölçümü yapan cihazlar!’ kulağa çok hoş geliyor değil mi? Hastalara ve hekimlere inanılmaz kolaylık sağlayan bu cihazları kliniğimizde 2017 sonlarında kullanmaya başladık. Cihazların hastalara sunduğu konforun ötesinde diyabet takibinde bize öğrettikleri ile hastaların tedavisine çok önemli katkılar yapmaktadır.

‘Freestyle Libre’ adıyla bilinen bu cihaz Abbott firması tarafından üretiliyor. Avrupa da 2014’te, ülkemizde ise Mayıs 2017’de kullanıma sunuldu.

 Cihazı 2019 Ocak ayına kadar kliniğimizde yüzlerce kişide kullanma fırsatı buldum. CGMS takiplerine tecrübem arttıkça alıştım ve artık parmaktan yapılan ölçümler ile hastaların tedavisini değerlendirmekte çok zorlanıyor ve bu değerlere göre tedavi değişikliği yapmaya korkuyordum. Bir yıl içinde hastalarımın tedavisinde başarı oranları da arttı.  

Cihaz iki hafta boyunca sürekli şeker ölçümü yapıyor. İki haftanın ortalama şeker değerlerini, HbA1c değerini, saatlik ortalamaları, tüm hipoglisemi olaylarını, şeker dalgalanmalarını ve bu dalgalanmaların en sık ve en az görüldüğü saatler gibi birçok veriyi değerlendirme imkanı sunuyor. Bu sayede tedavi değerlendirmesi, ilaç etkinliği, ilaç dozlaması, ilaç değişikliği, diyet uyumu veya uyumsuzluğunun etkileri gibi durumları verimli bir şekilde analiz edebiliyoruz.

Bu cihazları kullanıncaya kadar diyabet hastaların tedavisinde kan tahlil sonuçları, evde yapılan şeker ölçümleri, şikayetler ve muayene bulguları ile değerlendirme yapıp tedavi yapardık. Fakat şimdi CGMS cihazları ile çok daha ileri seviyede değerlendirmeler yapıp tedaviyi CGMS takip sürecinde yaparak önceki-sonraki tedavilerin etkilerini net bir şekilde görebilmekteyiz. 3 ay sonra HbA1c değerine göre tedavi değerlendirmeleri bazen hastalara geri dönüşü olmayan zararlar verebiliyor. 3 ay içerisinde şekerin anormal iniş çıkışlarına bağlı komplikasyonlar olabilmekte. Kalp krizi, felç, ayakta derin yaralar, görme kayıpları gibi şeyler hastaların korkulu rüyası olabiliyor.

Evde yapılan şeker takibi değerlendirmelerinin de verimli olmadığını düşünüyorum. Düşünsenize diyabet hastası evde takip yaparak şekerini bir günde en fazla kaç kez ölçebilir? Altı, yedi, hadi bilemedin sekiz-on kez ölçsün. Bu ölçümlere parmak mı dayanır? Hadi bir iki gün ölçtün diyelim, günlerce ölçüm yapmak eziyet-işkence değil mi? Hastanın çektiği eziyeti bir gün kendiniz parmaktan ölçüm yaparak görebilirsiniz. Halbuki CGMS sistemiyle bir günde 15 dakika aralıklarla şeker ölçüm verileri kaydedilmekte ve farklı grafiklerle değerlendirmeler yapabilmektesiniz hem de hiç parmağınızı delmeden. 

100 parçadan oluşan bir puzzle düşünün. Size 6 parçasını verdiklerinde mi puzzle çözmeniz kolay olur, yoksa 96 parçası verilince mi? Dünya üzerinde şeker hastalığının heryıl binlerce can alması, milyonlarca sakatlık oluşturmasını engellemek için çalışan biz hekimlerin bu yöntemle başarı şansının artacağına inancım tamdır. Yeterki bu konudaki duyarlılığımızı arttıralım. Hekim olarak anlatabildiğimiz kadar meslektaşlarımıza tecrübelerimizi paylaşarak, hasta olarak çevremizde çaresiz şeker hastalarını bu konuda bilinçlendirerek  sorumluluğumuzu yerine getirebiliriz.

CGMS ile ilgili anlatmak istediklerim, duyduğum heyecan aslında çok daha fazla ama akademik terimlerle boğulmuş bir yazı olmasını istemediğimden yazıyı sonlandırmak istiyorum.

Son olarak, cihazın SGK tarafından karşılanmamasını büyük bir kayıp olarak değerlendiriyorum. Bu üzüntümün yakın gelecekte biteceğine kesinlikle inanıyorum. CGMS, hastalar ve hekimler tarafından bilinilirliği arttıkça yaygınlaşacaktır. Yaygınlaştıkça ihtiyaç olduğu anlaşılacak ve geri ödeme kapsamına alınacaktır. Alternatif firmaların farklı cihaz üretimi, firma rekabetleri oluşması, hatta yerli cihaz üretimi ile maliyet sorunları aşılabilir.

Müjdeli bir haber ile yazımı sonlandıracağım. Abbott firması yetkililerinden aldığım bilgilere göre 2019 yılının sonuna kalmadan cihazın akıllı telefonlara uygun aplikasyonu çıkacak. Artık Freestyle librenin okuyucu cihazı olmadan telefonunuzu kolunuza yaklaştırarak şeker ölçmek mümkün hale gelecek.